Katarzyna Rotkiewicz – Szumska
Po ciemnej stronie twarzy
Sorry, this entry is only available in Polish.
Myśl Emmanuela Lévinasa wprowadziła do metafizyki
dialogu postulat uchylenia prymatu wizualności twarzy na
rzecz jej etyczności. W jej centrum znalazło się przeniesione z
tradycji judaizmu zagadnienie odpowiedzialności za drugiego,
wezwanie twarzy, by odpowiedzieć na jej żądanie w
kategoriach spoza pola oglądu, percepcji, światła i splendoru,
tak dobrze nam znanym z nowożytnej apologii
przedstawienia. Spotkanie z twarzą nie jest relacją
wyznaczoną przez wszechwładny podmiot, lecz
zobowiązaniem i służebnością. Twarzy nie da się zlokalizować
ani posiąść. Trzeba ją „usłyszeć”. Przemawia z głębi poniżenia
i biedy, obarczając nas winą, której pochodzenie ginie w
mroku archaicznej nie-pamięci. Winą, do której nie sposób
nam się przyznać.
Biblioteka portretów Katarzyny Rotkiewicz-Szumskiej jest
odważną próbą pokazania, co się wydarza, gdy twarz lokuje
się po swej ciemnej stronie, w momencie, gdy komunikacja z
jej „głosem” zostaje zawieszona. Ta strategia, niesprzeczna z
refleksją Lévinasa, eksponuje ryzyko zerwania, niezgody na
relację, ukazując twarz w nastroju żałoby, melancholii, ale
również rewolty i przemocy. Twarz z obrazów nie mówi.
Zostaje pozbawiona zdolności widzenia drugiego, rozrywanej
niekiedy krzykiem i szaleństwem, innym razem przeszytej
milczeniem w obliczu losu, którego nie jesteśmy w stanie
zdiagnozować, odcięci od niego przez uzurpacje
przedstawienia.
ur. w 1958 roku w Szczecinie. Artystka sztuk wizualnych.
Zajmuje się malarstwem, scenografią fotografią i wideo.
Absolwentka Wydziału Malarstwa i Grafiki Państwowej Wyższej Szkoły
Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Dyplom obroniła w 1983 roku u
Popierania Kultury Polskiej im. Jerzego Bonieckiego i dwukrotna
stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Od 1992 roku współtworzy Teatr Cinema, awangardową formację
działającą na pograniczu sztuk wizualnych i teatru ruchu.
Mieszka i pracuje w Michałowicach, w Karkonoszach, w domu
będącym również siedzibą teatru oraz miejscem realizacji
projektów i rezydencji artystycznych.
Wybrane wystawy:
Katarzyna Rotkiewicz-Szumska, Zamilcz kobieto, Biuro Wystaw Artystycznych, Jelenia Góra 2007.
Katarzyna Rotkiewicz-Szumska, Portrety w zawieszeniu, Biuro Wystaw Artystycznych, Jelenia Góra 2013; Galeria Miejska w Legnicy, Legnica 2014; Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA, Wałbrzych 2016.
Abraham Ostrzega, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2017.
Katarzyna Kozyra, Katarzyna Rotkiewicz-Szumska, Twarze/ Faces, Muzeum Narodowe
w Szczecinie – Muzeum Sztuki Współczesnej, Szczecin 2018.
skąd przychodzimy? kim jesteśmy? dokąd zmierzamy?…, Galeria ZPAP Okręgu Gdańskiego, Gdańsk 2021.
Twarzą w twarz, Pawilon Czterech Kopuł, oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Wrocław 2023.
Katarzyna Rotkiewicz-Szumska, róże, Domie, Poznań 2023.
Olbrzymki, Galerii BWA Wrocław Główny, Wrocław 2024.
Skraj/Am Rand, Galeria Nowe Miejsce, Warszawa 2025
Katarzyna Rotkiewicz-Szumska
Po ciemnej stronie twarzy
Biuro Wystaw /
Fundacja Polskiej
Sztuki Nowoczesnej
ul. Krakowskie Przedmieście 16/18
Warszawa
Wystawa czynna do 29 maja 2026
środa—piątek,
godz. 12.00—18.00
Kuratorzy:
Sylwia Szymaniak,
Andrzej Wajs
Tekst:
Andrzej Wajs
Identyfikacja wizualna wystawy:
Tomek Bersz
Wsparcie techniczne:
Misha Mishuk
Partnerzy:
Stowarzyszenie Autorów ZAIKS
Katarzyna Kozyra Foundation